تبلیغات
انصار المهدی - شهید و شهادت (به مناسبت 22 اسفند روز بزرگداشت شهدا)

انصار المهدی
 
جانم فدای رهبر

شهادت مرگی است، انتخاب شده، مرگی كه انسان به سوی آن می‌رود نه آنكه به سوی انسان بیاید و اهمیت و ارزش شهید و شهادت نیز از همین جا سرچشمه می‌گیرد.

 اگر چه گفته می‌شود شیعه اگر در بستر هم بمیرد، شهید است، اما شهادت درجاتی دارد كه عالی‌ترینش جهاد در راه خداست.
    ماده اصلی «شهادت» معنی حضور را می‌رساند، از این رو شهادت و گواهی در كارها و اعمال نیز به همین ملاحظه از این ماده مشتق گردیده است؛ ولی شهید در چه صحنه‌ای حضور دارد؟ آیا هنگامی كه می‌خواهد این دنیا را ترك گوید شاهد و ناظر فرشتگان است؟ آیا شاهد و ناظر نعمت‌هایی است كه خداوند به او عنایت می‌كند و او از همان آغاز مرگ آنها را مشاهده می‌نماید؟ – چنانچه در روایات متعددی آمده است – آیا حضورش در پیشگاه خداست كه هرگز فناپذیرو نابودشدنی نیست؟ و یا …
    باری، هر معنایی كه داشته باشد، این مفهوم را می‌رساند كه شهید مرگ ویژه‌ای دارد، سوای مرگ‌های دیگر.
    نخستین بار كلمه «شهید» را پیامبر اكرم(ص) بر افرادی كه در راه خدا كشته می‌شوند اطلاق كرده است. در روایتی می‌خوانیم كه آن حضرت به یارانش فرمود:
    جراحكم فی سبیل الله و من قتل منكم فانه شهید:
    جراحاتی كه بر شما وارد می‌شود در راه خداست و هر كس از شما كشته شود، شهید است. 

    ارزش شهادت
    در دنیای پرفتنه امروز كه عصر انفجار اطلاعات لقب گرفته است و در زمانه‌ای كه مرزهای جغرافیایی، معنا و مفهوم پیشین خود را در ساختار جدیدی از معرفت و تحول مبنایی در حیات بشری، رفته رفته از دست می‌دهند و اقتدار ملی هر كشور در بعد فرهنگی آن جلوه و ظهور می‌یابد، پاسداری از ارزش‌های فرهنگی، رویكردی واقع‌بینانه و استراتژیك خواهد بود. چنین است كه هر ندایی از رهایی و هر پرچمی از آزادگی در گستره گیتی، مورد هجوم توفان‌‌های زهرآگین اتحادیه جهانی زر و زور و تزویر قرار می‌گیرد.
    در این میان، رسالت همه آنانی كه به عدالت، آزادی و رهایی می‌اندیشند و به آرمان بزرگ پیامبران ایمان دارند، آن است كه از فرهنگ ایستادگی و وارستگی در این تهاجم بی‌حساب با هر وسیله ممكن صیانت و پاسداری كنند.
    درخشان‌ترین و فروزان‌ترین ستاره آسمان فرهنگ رهایی، مشعل پرفروغ فرهنگ شهادت است.
    تكریم و تعظیم شهیدان، تلاشی مقدس است در برافراشتن پرچم‌های سرخ استقلال و آزادی بشریت، از یوغ ذلت و اسارت و گام بلندی است در راستای احیای ارزش‌های مكتب توحید و عدالت؛ زیرا كه، «شهادت، مرگ در راه ارزش‌هاست» و هر شهید، مشعلی است كه در بلندای عزت و سرافرازی یك ملت، جاودانه می‌درخشد.
    «شهید، زیباترین زخم بر پیكر هستی و «شهادت» زیباترین غزلی است كه از لبهای سرخ حقیقت می‌تراود. شهادت بیداری را معنا می‌كند و بینایی را شفاف می‌سازد. 
    شهادت مشعلی است كه خداوند در جان برگزیدگانش برمی‌افروزد، تا تاریكی از شانه‌های زندگی بگریزد.
    شهید چشمه آتشی است كه خرمن ظلم را می‌سوزاند و آب روانی است كه بر كویر تشنه عدالت جاری می‌شود. هر شهید سپیده‌ای است كه در افق آسمان‌ها طلوع می‌كند و پیام‌آور صبح می‌شود. شهادت شهید به طور یقین بسیار پرارزش‌تر و مؤثرتر از حیات اوست. «شاهد» از اوصاف خداوند است و زمانی كه كسی به آن درجه از خلوص برسد كه به مقام شهادت نایل آید او مخلوقی است ملحق شده به خالق و عادی است و از «ونفخت فیه من روحی».
    شهادت نه یك مردن، كه یك انتخاب است: «ولا تقولوا لمن یقتل فی سبیل الله. اموات بل احیاء و لكن لا تشعرون».(1)
    هر كسی را كه در راه خدا كشته و شهید شد، مرده نپندارید؛ بلكه او زنده جاوید است ولیكن شما این حقیقت را در نخواهید یافت.
    شهید همواره زنده است و مرگ او در واقع انتقال از حیات جاری در سطح طبیعت به حیات پشت پرده آن می‌باشد.
    در قرآن كریم، حدود ده آیه به صورت صریح درباره كسانی كه در راه خدا كشته شده باشند، وجود دارد. از جمله مسایلی كه در این آیات به آن اشاره شده است عبارت است از: زنده بودن شهید، رزق شهید، آمرزش گناهان شهید، ضایع نشدن عمل شهید، مسرت و خوشحالی شهید، وارد شدن در رحمت الهی و رستگاری شهید.

   شهید و شهادت در روایات
    از پیامبر گرامی اسلام(ص) نقل شده است كه فرمود:
    ما من قطره احب الی الله عزوجل من قطره دم فی سبیل الله:
    هیچ قطره‌ای در پیشگاه خداوند محبوب‌تر از قطره خونی كه در راه خدا ریخته شود نیست.
    فوق كل ذی بر بر حتی یقتل فی سبیل الله فاذا قتل فی سبیل الله فلیس فوقه بر.
    بالاتر از هر فرد نیكوكاری، نیكوكار دیگری وجود دارد كه در راه خدا كشته شود و آنگاه كه در راه خدا كشته شد بالاتر از او نیكوكاری وجود ندارد.
    حدیثی از پیامبر(ص) رسیده است كه فرمود:
    شهید دارای هفت خصلت است:
    1. نخستین قطره خونش كه بر زمین ریزد تمام گناهانش آمرزیده می‌شود.
    2. سرش در دامن همسران بهشتی یعنی حورالعین قرار می‌گیرد و آنان غبار از چهره‌اش می‌زدایند و می‌گویند درود بر تو و او نیز همین پاسخ را به آنها می‌دهد.
    3. از لباس‌های بهشتی بر او می‌پوشانند.
    4. خادمان بهشت بی‌درنگ عطرهای مخصوص بهشتی برای او حاضر می‌سازند تا هر كدام را بخواهد، بگیرد و استفاده كند.
    5. او هنگام جان دادن منزل خویش را در بهشت مشاهده می‌كند.
    6. به روح(3) او گفته می‌شود در بهشت هر جا كه می‌خواهد استراحت كند.
    7. به وجه الله نظر می‌كند و این آسایش و راحتی خاص برای انبیاء و شهداست.
    مقام شهدا آنچنان بالاست كه در قیامت در بعضی مقامات هم‌ردیف و انبیاء می‌باشند. چرا كه پیغمبر(ص) می‌فرماید: ثلاثه یشفعون الی الله یوم القیمه فیشفعهم:
    الانبیا ثم العلماء ثم الشهداء.
    سه گروهند كه در قیامت شفاعتشان پذیرفته می‌شود: انبیاء، علماء و سپس شهدا. باید توجه داشت كه شهادت مقام هر كسی كه كشته می‌شود نیست؛ بلكه كسی شهید است كه ایمان به خداوند داشته باشد، در جهاد شركت جوید و به خاطر خدا بجنگد و اگر كسی این شرایط را نداشته باشد، كشته شدنش در هر كجا كه باشد شهادت محسوب نمی‌شود؛ زیرا در حدیثی از پیامبر(ص) آمده است: كسی در میدان نبرد كشته می‌شود و در پیشگاه خداوند عرض می‌كند: من در راه تو كشته شده‌ام، پاسخ می‌رسد: دروغ می‌گویی؛ زیرا تو جنگیدی و اراده‌ات این بود كه بگویند فلانی شجاع است و این معنی هم درباره تو گفته شد. چرا كه خداوند می‌فرماید: انما یتقبل الله من المتقین: خداوند عمل را از متقین می‌پذیرد.
    باید توجه داشت كه شرایط غسل و كفن و دفن شهید نیز از سایر كسانی كه جهان را بدرود گفته‌اند، ممتاز است: شهید را با همان لباس‌هایی كه بر تن دارد و بدون غسل یعنی همانگونه كه بدنش به خون آغشته است، دفن می‌كنند، تنها چیزی كه در مراسم دفن شهید با سایرین مشترك است، نماز است، یعنی شهید همانگونه كه كشته شده فقط نماز میت بر او خوانده و دفن می‌شود.

    سلام و زیارت كردن شهدا
    در حدیثی از پیامبر(ص) نقل شده است كه رسول اكرم(ص) در روز احد بالای سر «مصعب بن عمیر» ایستاد و برای او دعا كرد و سپس گفت:
    رسول خدا گواهی می‌دهد كه شهدا شاهدان من نزد خدا در روز قیامت هستند. بیایید وایشان را زیارت كنید، بر اینان سلام كنید كه سوگند به آنكه جانم در دست اوست، هیچ كس نباشد كه بر آنها سلام كند، الا اینكه جوابش را می‌دهند و آنها از میوه‌های بهشتی و هدایای آن روزی داده می‌شوند. (4)
    این حدیث بر زنده بودن شهدا و بر رزق و لزوم زیارت آنان دلالت دارد. و در قرآن كریم نیز آمده است: (5)
    آنانكه در راه رضای خدا، از وطن هجرت نمودند و در راه دین خدا كشته شدند و یا مرگشان فرا رسید، البته خداوند، رزق و روزی نیكویی در بهشت ابد نصیبشان می‌گرداند و همانا خداوند بهترین روزی‌دهندگان است. خداوند به آنان در بهشت منزلی عنایت كند كه بسیار به آن راضی و خشنود باشند.
    در این آیات پس از اینكه از رزق و روزی شهدا با نام رزق نیكو یاد می‌كند جایگاه آنان را در بهشت معرفی و آن را مقام رضوان و رفیع می‌داند. حقیقت رزق شهدا در جهان دیگر بر ما پوشیده است؛ لیكن می‌دانیم كه رزق آنها از جانب خداست.

 پاداش عمل شهید
    خداوند در چند مورد به پاداش بزرگ و ضایع نشدن عمل شهید در قرآن اشاره فرموده است، از جمله: (6) كسانی كه در راه خدا كشته شدند، خداوند هرگز اعمالشان را ضایع نگرداند و آنان را به سعادت هدایت كند و امورشان را اصلاح نماید و به بهشتی كه از پیش مقامات آن را به آنها شناسانده است واردشان می‌سازد.
    و جالب است كه خداوند در آیه «4» همین سوره می‌فرماید: اگر خدا می‌خواست، از كفار انتقام می‌كشید و همه را بدون زحمت جنگ شما، هلاك می‌كرد، پس برای آزمایش خلق نسبت به یكدیگر است.
    و در سوره نسا و آیه «74» می‌فرماید: كسی كه در راه خدا جهاد كند و در راه خدا شهید گردد یا پیروز شود، پاداش بزرگی به او عطا خواهیم كرد.
    و خداوند در آیه «82» سوره توبه می‌فرماید: بگو آیا درباره ما جز یكی از دو نیكی را انتظار دارید؟ یا به شهادت می‌رسیم و یا پیروز می‌شویم. در هر حال خداوند خون شهید را تضمین كرده و آن را هدر نمی‌داند.
    در زمان پیامبر(ص) نیز منافقین می‌گفتند: اگر مؤمنین نزد ما بودند و به جنگ نمی‌رفتند، نمی‌مردند و كشته نمی‌شدند و خدا در جواب آنها فرمود كه این آرزوهای باطل را حسرت بر دل آنها خواهد كرد و خداست كه زنده می‌كند و یا می‌میراند در هر وقت كه بخواهد.(7) در هر حال خداوند خون شهیدان را پاداش نیكو كه همانا دخول در بهشت است عطا خواهد فرمود.

—————————————————————————–

ماهنامه شاهد جوان ، شماره 356
1. البقره / 154
2. آل عمران / 195
3. روح در یك جسم بسیار لطیف قرار می‌گیرد كه فضولات ندارد و دفع فضولات به صورت عرقی خوشبوست.
4. كشف الاسرار، ج 1، ص 417
5. حج / 58 و 59

6. محمد / 6 – 4

رحیمی، محمدرضا، حدیث ماندگار 1 گزیده‌ای از وصایای شهدای استان تهران، نشرشاهد، تهران – 1376